starla probeert uit - verven met gouache

Ik schuif aan de (werk)tafel bij de makers. Om mee te doen. Uit nieuwsgierigheid naar de persoon achter het werk, de discipline, werkwijze, techniek en de manier waarop ze hun atelier/ruimte inrichten. Of ze in stilte werken of met groot kabaal. De mouwen opstropen en ervaren hoe dat is, een maker in het dagelijks leven. Op dinsdagochtend fiets ik naar Charlois, waar illustrator Chiara Arkesteijn me ontvangt.

Als ik binnenstap mompel ik iets over wind tegen en dat ik hoop op tijd te zijn. ‘Ah, het gaf mij nog even tijd om een beetje op te ruimen’, zegt Chiara. Opvallend. Wanneer ik makers vraag of ik een paar uur in hun werkplek mag infiltreren krijg ik veelal te horen: ‘Leuk!’ En direct daarna: ‘Oh wacht, de rommel, overal liggen spullen. En: ‘Dan ga ik even opruimen.' Ik hoop natuurlijk dat ze dat niet doen. Chiara’s werkplek is een atelierruimte in Rotterdam Charlois die ze met haar vriend en mediakunstenaar Dennis deelt. De muren zijn gevuld met dozen, printers, boeken, stapels papier en tapes. Ze zet een kop muntthee en pepernoten voor me op tafel. De ruimte is vol inspirerend werkmateriaal, maar bij het raam heeft Chiara duidelijk haar eigen domein. Een vetplantje, pot kwasten, plankjes met kaarten en materialen sieren de ruimte bij de aangrenzende tuin. 

Techniek
Sinds kort werkt Chiara met gouache, vergelijkbaar met plakkaat. Dit is een lijmtempera-verf waarbij de pigmenten niet worden verbonden met olie, maar door water oplosbare lijm die dekkend opdroogt. Ze houdt van de matte en aaibare structuur die deze verf biedt. En je kunt met deze verf ook lagen over elkaar heen schilderen. Voorheen werkte ze meer met pen, inkt en aquarel. De gouache tekeningen zijn zonder lijntjes en de uitdaging zit hem in het creëren van leven in zo’n ‘plat’ medium. Ze kijkt welke tekening welk materiaal ‘nodig heeft’. Het spontane van aquarel of juist het precies, secuur opgebouwde effect van gouache. Ze laat een aantal voorbeelden zien en de aquarellen ogen wateriger en wat 'wolkeriger' dan de gouache tekeningen. Beide verfsoorten hebben hun eigen charme. 

Inspiratie
Voor de serie waar Chiara nu aan werkt, kent ze een interessante mix van inspiratiebronnen: Renaissance, 17e eeuwse schilderkunst en de serie Gossip Girl. Chiara vertelt: ‘Ik ben in werk meestal bezig om de wereld te duiden. Dat doe ik aan de hand van vrouwbeelden. Ik lees veel en laat me inspireren door films, tijdschriften en musea. Bijna alles wat ik hierbij ‘consumeer’ en het meeste wat ik maak, gaat over hoe vrouwen, meisjes de wereld ervaren. ‘Thema’s die mij bezighouden zijn representatie van identiteit, ongemakkelijkheid, feminisme en de relatie tussen de kijker en het onderwerp. Net zoals een goede fotograaf, volgens mij, zoekt naar een moment waarop iemand zijn echte zelf laat zien, ben ik dat als illustrator ook. Ik zoek naar een echtheid van de karakters die ik teken. En dat is niet altijd alleen maar blij. Ik vind het juist mooi als je een verscheidenheid aan emoties kan zien, bijvoorbeeld verlegenheid, kracht en nieuwsgierigheid. Daardoor komt het karakter tot leven. Dus ik heb het gevoel dat er verschillende krachten aan het werk zijn als ik teken. Aan de ene kant wil ik het karakter de plek geven om haar binnenwereld te tonen, door middel van haar ogen, houding en andere manieren. Aan de andere kant is er ook een spanning met de kleding en de details, die vind ik mooi. De kleding geeft het karakter meer aanzien en trekt je als toeschouwer aan.’ 

Tieners, high school en de situaties die zich daar afspelen vindt ze inspirerend. ‘Het is niet voor niks dat Shakespeare en andere oude literaire juist goed werken als moderne adaptatie op een high school. Clueless is bijvoorbeeld gebaseerd op Jane Austens Emma. De sociale hiërarchie, de emoties en het drama komen ook voor in de stereotype tienerfilm.’ Aan tieners vindt ze het interessant dat ze juist zo uitgesproken zijn, maar tegelijkertijd in een strak sociaal stramien zitten. 'Als iets ongemakkelijk is, is het heel ongemakkelijk.’ Chiara schetst ze zo treffend dat ik de groepjes meiden van de middelbare school weer levendig herinner. Hoewel deze dames wel beduidend mooiere outfits hebben dan in de jaren 90.

Aan de slag
Stap 1 in het proces is bekijken van knipsels, bladeren door kunstboeken en magazines. Laat dat nu een van mijn favoriete bezigheden zijn. We zijn zo een half uur verder met modellen beoordelen en designer outfits bewonderen. M’n oog valt op een popachtig meisje met wat clowntrekjes. Roze wangetjes met een heel kort bobje, daar gaan we. Chiara zet haar mengpalet klaar, de kleuren die hier gelaagd liggen te glimmen zien er zeer smakelijk uit. De verf is vrij vast, als je met de kwast over de verf wrijft komt er verf af die je vervolgens kunt mixen met een andere kleur. Waar aquarelverf te verkrijgen is in tubes en in napjes (kleurenpalet) is gouache voornamelijk verkrijgbaar in tubes. Chiara creeert dus haar eigen palet en de aanwezige kleuren zijn door het vele gebruik precies afgestemd op de manier waarop Chiara verft. Ik vind het dan ook nobel dat ik mijn kwast hier in mag mengen. 

Terwijl ik mijn beste mengkunsten vertoon, vertelt Chiara over het samenwerkingsprojecten met andere illustratoren. ‘Ik werk nu aan twee verschillende projecten en ik merk dat het heel inspirerend is. Alleen al het gevoel dat je niet alleen bent, omdat iedereen toch in zijn atelier aan het werk is. Ik vind het belangrijk dat ik me blijf ontwikkelen. Voor mij gaat dat heel vanzelf als ik samen met andere illustratoren dingen bedenk en we elkaar uitdagen. ’Wanneer de huidskleur van mijn bobmeisje meer naar een verbrande look neigt, laat ze zien dat extra water veel doet voor de kleur bij deze techniek. Chiara tekent ondertussen een perfect meisje met lang sluik bruin haar. Ze oogt fragiel, met een blauwe achtergrond als een soort Maria. Wat lijkt het me toch fantastisch als je dit kunt neerzetten. Als ik dit tegen haar zeg, bloost Chiara licht en bedankt me. ‘Ik zal eraan denken als ik af en toe onzeker ben over mijn werk. Omdat je zoiets persoonlijks naar buiten brengt, is het soms lastig om dat persoonlijke ook weer los te laten wanneer het werk af is. Mijn werk is mij, in bepaalde opzichten. Dan kan het ook heel spannend zijn om dat te laten zien.’


Toekomst
Ik vraag Chiara hoe haar ideale toekomst als illustrator eruit ziet. ‘Ik zou hetzelfde doen als nu, met nog wat meer opdrachten. Een combinatie van werk in opdracht, zoals in tijdschriften en mode, en eigen werk, exposeren en het ontwerpen van kaarten. Ik werk ook toe naar een duurzame manier van werken. Door voornamelijk origineel werk en gelimiteerde prints te verkopen, bijvoorbeeld, op ecopapier en lokaal geprint. Dat stuur ik liever de wereld in dan zoveel mogelijk goedkope prints.

Inmiddels heb ik het plaatje van het bobmeisje losgelaten en schilder nog twee losse hoofdjes om wat te spelen met de kleuren. Ik vind het afstemmen van de juiste hoeveelheid water best een uitdaging, iets teveel en ze zijn gezegend met voluptueuze aardbei-mond. Chiara probeert ondertussen lijstjes uit rond haar ‘Maria’. Elk frame maakt dat de tekening weer heel anders oogt, interessant te zien hoe groot het effect van de juiste omlijsting is. Dan is de muntthee op en kom ik erachter dat de tijd wederom omgevlogen is. Ik spring op mijn fiets en laat Chiara achter in haar atelier waar zij nog meer kunstwerken zal maken. Chiara, bedankt voor deze mooie dinsdagochtend!

Meer weten of interesse in een van de werken van Chiara? Bekijk haar profiel en/of neem contact op via info@yeds.nl.

Vorige keer ging ik Zen verven bij textiel designer Ane Baztarrika. Volgende keer ga ik aan de slag op de Keilewerf in de werkplaats van meubelmaker Cornelis van Wieren