starla probeert uit - zeefdrukken

Ik schuif aan de (werk)tafel bij de makers. Om mee te doen. Uit nieuwsgierigheid naar de persoon achter het werk, de discipline, werkwijze, techniek en de manier waarop ze hun atelier/ruimte inrichten. Of ze in stilte werken of met groot kabaal. De mouwen opstropen en ervaren hoe dat is, een maker in het dagelijks leven. Dit keer was ik bij Michael van Kekem, sinds zijn YEDS expositie in Cinerama aangesloten en hij neemt me op twee locaties  mee in de wereld van zeefdrukken.. 
 

Atelier Indrukwekkend
Het feest start met een ritje naar Delft, waar Michael me in Atelier Indrukwekkend de eerste kneepjes van het vak zal gaan leren. We zitten in de tuin waar kat Dora de boel in de gaten houdt en Michael me uitlegt wat we gaan doen. Eigenaresse van Atelier Indrukwekkend, Kirsten Peerdeman, schuift even aan en vertelt dat ze de werkplaats gelijk nadat ze afstudeerde aan de kunstacademie in Rotterdam is begonnen. Eigenlijk kan iedereen binnenlopen: je kunt aan de slag met allerlei grafische technieken zoals linosnede, etsen en zeefdrukken. Er is een winkel-gedeelte met allerlei prachtige spulletjes ( o.a. prints, broches, kaarten en kunst) en ze organiseren workshops en kinderfeestjes. Michael geeft me een korte rondleiding en aan de hand van het werk dat binnen hangt en staat legt hij de verschillende mogelijkheden uit. 

Schetsen
We starten met schetsen: ik heb wat opties gedroedeld en we kiezen voor de armadillo (gordeldier). Een bijzonder figuur, hij heeft een soort pantser en kan zich oprollen tot een keiharde (bowling)bal. Terwijl ik een poging doe een perfecte armadillo op transparant papier te krijgen vertelt Michael dat hij graag op deze plek komt omdat er altijd mensen zijn: 'Ik vind het fijn dat het hier open en sociaal is. Als er om me heen gewerkt wordt krijg ik daar energie van'. Kirsten en Michael adviseren me want ik merk al meteen dat m'n keuzestress de kop op steekt: streepjes, bolletjes, leeg laten, opvullen, op papier of op stof? Uitvergroten of klein en subtiel houden? Je kunt veel kanten op met zeefdruk. 'Alles wat plat is kun je belichten.' vertelt Michael. 'Voor mijn afstuderen heb ik bijvoorbeeld rietpluimen gebruikt: elke structuur is weer anders, dat vind ik er interessant aan'. Na zijn afstuderen heeft Michael een hoop ervaring opgedaan. Zo maakt hij regelmatig werk in opdracht, is hij aan de slag binnen diverse collectieven en organiseert of is onderdeel van festivals en markten. 

In de lichtbak
We gaan de tekening inscannen en zoeken een zeefdruk-raam uit die we instrijken met lichtgevoelige emulsie. Michael: 'Elke zeef heeft gaatjes van verschillend formaat. Bij een groter gaatje komt er meer inkt doorheen, voor papier gebruik je bijvoorbeeld een fijnere zeef dan bij textiel. hoe lager het getal op de zeef, hoe grover het gaas.' We strijken eerst de emulsie over de hele zeef en het overtollige strijken we er weer af. We föhnen de zeef vervolgens helemaal droog op ongeveer 20 cm afstand anders kan de zeef splijten. Dan gaat mijn tekening onder de zeef in de lichtbak. Hij wordt vacuüm gezogen en dan gaat het licht aan. Pieng! Het is binnen een paar seconden gebeurd en dan spuiten we de zeef met een hogedrukspuit aan beide kanten schoon. Waar de zeef niet wordt belicht (het plaatje) kan de emulsie worden uitgespoeld. De tekening is dan een sjabloon waar de inkt doorheen kan worden gedrukt. 

Hét zeefdrukken
Michael zet me voor het volgende dilemma: twee kleuren kiezen uit ontelbaar veel potjes. De achtergrond(wolk) wordt een andere kleur dan de armadillo zelf. Ik tuur een tijdje naar de potten verf, wik en weeg en kies dan voor semi zalm met als tegenhanger inktblauw. 
We plakken de onderdelen die we gaan drukken af met tape en starten met de roze 'wolken', ofwel het lijfje van de armadillo. Michael: 'we gaan nu freestylen, dat betekent dat het raam niet is vastgezet want we willen de wolk op verschillende plekken gaan drukken. Je kunt de tekening (zeef) ook strak uitlijnen op de tafel en je papier of textiel en vastzetten, dan is er meer controle over.' 
Here we go: Het tasje ligt klaar en daarbovenop ligt de zeef. Er gaat een streep verf boven het plaatje dat je gaat zeefdrukken. Je zet de rakel in de verf en trekt hem dan met enige druk strak naar beneden over je plaatje. We gaan er 2-3 keer overheen, hoe vaker je eroverheen gaat hoe dikker de verf te zien is. Zo roetsjen we er een hoop wolkjes doorheen tot alle tasjes bedrukt zijn. Het leuke is dat het elke keer weer anders uitpakt. Als alles is gedaan en de wolkjes droog zeefdrukken we op dezelfde manier de armadillo eroverheen. Hierbij is het wolkje afgeplakt zodat je alleen de armadillo erover heen verft(drukt). Michael vertelt ondertussen over zijn toekomstdromen: 'Ik heb nooit van die 5 jaren plannen maar ik ben wel bezig met een residentie in Zweden. Daar wil ik graag werk produceren en het lijkt me het vetste om er met de fiets heen te gaan, een bak achterop en onderweg ets-plaatjes maken van wat ik tegenkom en die afdrukken in een werkplaats daar. Ik ben al bezig met een cursus Zweeds. Omdat ik tussen kunst en vormgeving in zit kom ik soms niet voor bepaalde subsidies in aanmerking dus dat is soms zoeken.' 

De ochtend vliegt om en we krijgen nog niet alle tasjes af, ik spreek met Michael af dat ik bij hem langs kom op zijn werkplek voor zeefdrukken 2.0...

Spangen
Een kleine maand later en 10 graden minder sta ik voor een oud schoolpand in Rotterdam West: Studio's Borgerstraat. Binnen straalt het highschool-gevoel je tegemoet. Gelukkig geen rekenles maar over de gangen verspreid nog 26 kunstenaars met hun werkplekken, Michael deelt de ruimte met drie fotografen. Werkplekken van makers zijn altijd een bron van inspiratie: hier vind ik o.a. beschilderde stenen, fijne boeken, tijdschriften, kaarten en Michael slingert na een theetje de playlist country trash rock 'n roll aan. 'Hier mag je uitkiezen wat je wil!' en hij schuift twee grote bakken vol verfpotten naar me toe. Ik kies (na wederom wat getreuzel) een pot verf met extreem goede geur en in de kleur donkerrood. Na kleine inspectie zijn overal spatjes verf te ontdekken en dat nodigt uit tot kliederend experimenten. Gelukkig weet ik nog een en ander van de eerste keer en met wat hulp gaat het drukken snel: na een uurtje zijn alle tasjes klaar. Trots bekijk ik de verschillende armadillo-versies op de tassen en bedenk wie ik mijn eerste zeefdrukdesign op zal gaan dringen. Michael natuurlijk! Hij kiest er 1 uit en doet alsof hij hem mooi vind. 

Zeefdrukken blijkt enorm gevarieerd en de mogelijkheden in vormgeving, kleur, materiaal en technieken zijn reuze. Ik vond dat ik de basics vrij snel onder de knie had en vanuit daar kun je natuurlijk volop gaan uitproberen. Michael heeft al veel ervaring opgedaan (zie ook michaelvankekem.com voor al zijn projecten) en daarbij is hij een fijne, humorvolle leraar met een engelengeduld. Liever niet zelf doen maar iets in opdracht laten maken? Dat kan natuurlijk ook. Kijk hieronder voor de contactgegevens.


Met dank aan:

Michael van Kekem
michaelvankekem@gmail.com
+316 14 17 67 96

Kirsten Peerdeman - Atelier Indrukwekkend
Achterom 94 - 2611 PS, Delft

Benieuwd bij wie ik nog meer op bezoek ging? Klik dan op 1 van de links hieronder. Ben jij maker en vind je het leuk als ik een keer bij je langskom? Stuur dan een email naar info@yeds.nl.

starla probeert uit - zen painting
starla probeert uit - verven met gouache 
starla probeert uit - meubels maken